บทที่ 21
ไม้กระดานสองสามแผ่นที่ถูกตอกตะปูไว้อย่างคดเคี้ยวที่หน้าต่างตรงรูกำแพง ไม่สามารถปิดกั้นเสียงลมจากนอกบ้านได้ เหมือนวิญญาณที่คร่ำครวญ เหมือนเสียงโหยหวนของหมาป่า และเปลวไฟริบหรี่ในกองไฟก็ส่องสว่างไปทั่วทั้งบ้าน หลังจากความเงียบแปลกๆ ที่เกิดในอากาศ เซี่ยเจิงก็พูดว่า
“ข้าคิดว่าวิธีของข้ามันซับซ้อนเกินไป ดังนั้นทำตามวิธีของเจ้าก็ได้”
ฝานฉางอวี้ส่ายศีรษะอย่างรวดเร็ว ในตอนกลางวันคนจากร้านฝากเงินมาหานางเพื่อชักชวนไปเป็นคนทวงหนี้ ถ้านางจับฝานต้าใส่กระสอบจริงๆ อีกฝ่ายอาจคิดว่านางเป็นคนเลวทรามแบบนั้นจริงๆ
นางพูดด้วยความละอายเล็กน้อย “หากมีวิธีอื่น ข้าจะไม่รับความเสี่ยงนี้แน่นอน หากเรื่องนี้ถูกเปิดเผย ข้าจะต้องถูกฟ้องร้องอีก”
เซี่ยเจิงลดสายตาลง ดวงตาสีเข้มของเขาไม่แสดงความอบอุ่นในแสงไฟ เขาก็พูดว่า “ถ้าเจ้าไม่กลัวปัญหา การกำจัดฝานต้าไปเลยย่อมง่ายกว่า” น้ำเสียงของเขาเย็นชาและไม่แยแส ราวกับว่าเขาไม่ใช่คนที่เพิ่งบอกว่าเขาจะสอนนางถึงวิธีการต่อสู้ในศาล
ฝานฉางอวี้เข้าใจดีว่าคำว่า ‘กำจัด’ ของเขาหมายถึงอะไร ขนของนางลุกชั้นขึ้นทันที และนางมองเขาด้วยดวงตาเมล็ดซิ่งที่เบิกกว้าง “ฆ่า……ฆ่า?”
เมื่อเห็นปฏิกิริยาของนาง ขนตาหนาของเซี่ยเจิงก็ปัดเป็นโค้งตื้นๆ ในแสงไฟ เขาหันไปมองไฟที่กำลังลุกไหม้ และพูดด้วยน้ำเสียงที่ไม่ใช่เรื่องตลกเลย “ข้าล้อเล่น” น้ำเสียงของเขาเกียจคร้านเล็กน้อย
ถ้ามีใครรังแกเขาถึงขนาดนี้ คนๆ นั้นคงศีรษะหลุดจากบ่าไปนานแล้ว
ที่เขาบอกนางว่าจะสอนกฎหมายต้าอินให้นาง นั่นเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่เขาคิดได้จากมุมมองของนาง แต่อย่างไรก็ตาม แม้ว่าอีกฝ่ายจะมีอารมณ์ครอบงำมากกว่าที่เขาคาดไว้ แต่นางก็ไม่สามารถเรียกได้ว่าโหดเหี้ยมได้
เมื่อดวงตาที่น่าสงสัยของฝานฉางอวี้กวาดมองไปยังใบหน้าที่หล่อเหลาของเขา เขาก็ลืมตาขึ้นครึ่งหนึ่งและสบตากับนาง “ให้ข้าสอนกฎหมายต้าอิน ให้เจ้าตอนนี้เลยหรือไม่?”
ฝานฉางอวี้เพิกเฉยต่อความลำบากใจที่ถูกจับได้ว่าแอบมอง นางขมวดคิ้วหน้าและพยักหน้าอย่างขมขื่น
นางไม่ชอบเรียนมาตั้งแต่เด็กและมักจะปวดหัวเมื่อต้องอ่านคำต่างๆ ตอนนี้นางอ่านหนังสือได้แล้วก็เพราะแม่ของนางบังคับให้นางเรียนด้วยไม้ไผ่
พู่กัน หมึก กระดาษ และแท่นฝนหมึกทั้งหมดอยู่ในห้องทางใต้ ฝานฉางอวี้ไปที่ห้องของเซี่ยเจิงและจุดตะเกียงน้ำมันบนโต๊ะให้สว่างขึ้นเพื่อให้มีแสงสว่าง ที่บ้านไม่มีหนังสือเกี่ยวกับกฎหมายต้าอิน ดังนั้นเซี่ยเจิงจึงเขียนบทตรงเฉพาะจุดแล้วให้นางอ่านและจดจำ
สิ่งนี้เกี่ยวข้องกับว่าทรัพย์สินของครอบครัวจะสามารถรักษาไว้ได้หรือไม่ ฝานฉางอวี้ต้องพยายามอย่างหนักเพื่อเรียนรู้ แต่ไม่ว่าจะเป็นเพราะช่วงเวลาที่ดึกหรือว่ากฎหมายและข้อบังคับในกระดาษเป็นยากล่อมให้นางง่วงนอน นางเริ่มต่อสู้โดยยกเปลือกตาขึ้นและเอนตัวไปด้านหลัง
เซี่ยเจิงนั่งหลับตาบนเก้าอี้ไม้ไผ่ใกล้ๆ แต่ราวกับว่าเขามีตาอยู่บนหน้าผาก เมื่อศีรษะของฝานฉางอวี้เริ่มตกลง เขาก็เปิดเปลือกตาแล้วเอามือประสานกันแล้วเคาะโต๊ะสองครั้ง
ฝานฉางอวี้ตื่นขึ้นมาทันที นางหยิบกระดาษขึ้นมาและหาวซ้ำแล้วซ้ำเล่า ง่วงนอนจนน้ำตาไหลออกมาจากหางตา นางบังคับเปลือกตาของนางและท่องจำต่อไป “บทที่สิบเจ็ด ลำดับของครัวเรือน เมื่อหัวหน้าครัวเรือนสูญสิ้นไป ถ้ามีบุตรชายจะได้รับการสืบทอด แต่ถ้าไม่มีบุตรชายที่จะสืบทอด……”
“หัวหน้าครัวเรือนสูญสิ้นไปแล้ว ถ้าไม่มีบุตรชายจะเป็นหัวหน้าครัวเรือนต่อไปได้อย่างไร?” เสียงเย็นชาดังมาจากด้านข้าง
ฝานฉางอวี้ตัวสั่นเมื่อได้ยินเสียงของเขา เหมือนนักเรียนที่ถูกอาจารย์จับได้ว่าหลับในชั้นเรียนตอนเช้า นางตื่นขึ้นมาอย่างไม่เต็มใจและอ่านกฎหมายและข้อบังคับที่เขาเขียนไว้ และยังคงหลับตาลงครึ่งหนึ่ง “ผู้ที่ไม่มีหัวหน้าครัวเรือน หากไม่เลือกทายาท พ่อแม่และพี่น้องจะแบ่งปันทรัพย์สินกันและเลี้ยงดูบุตรสาวที่ยังไม่ได้แต่งงาน หากครัวเรือนนั้นยากจนข้นแค้นและมีเขยแต่งเข้ามา บุตรเขยจะไม่สามารถแบ่งปันทรัพย์สมบัติได้ แต่บุตรสาวจะได้……”
เซี่ยเจิงกล่าวว่า “ตามกฎหมายนี้ ทรัพย์สินทั้งหมดที่บิดามารดาของเจ้าทิ้งไว้สมควรเป็นของเจ้า แต่ท่านปู่ท่านย่าของเจ้ายังมีชีวิตและป่วยอยู่ ส่วนลุงของเจ้าก็ไปยื่นคำร้องที่อำเภอ หากอีกฝ่ายพูดถึง……กฎหมายต้าอิน บทแห่งความกตัญญู ที่กล่าวไว้ว่าบอกว่าทรัพย์สินอย่างน้อยครึ่งหนึ่งที่บิดามารดาเจ้าเหลือไว้ให้จะต้องแบ่งให้กับท่านปู่และท่านย่าของเจ้า และหากท่านปู่ ท่านย่าและลุงของเจ้าไม่ได้แยกกันอยู่ สุดท้ายทรัพย์สินทั้งหมดก็ตกอยู่ในมือของเขา”
ฝานฉางอวี้หายง่วงในทันที นางขมวดคิ้วและพูดด้วยน้ำเสียงค่อนข้างไม่เต็มใจ “ถ้าอย่างนั้นต้องให้ข้ารับท่านปู่และท่านย่ามาอยู่ด้วยกันเหรอ?”
เซี่ยเจิงเหลือบมองนาง “เจ้าสนิทกับพวกท่านไหม?”
ฝานฉางอวี้ส่ายศีรษะ เมื่อบิดามารดาของนางยังมีชีวิตอยู่ ครอบครัวของนางไม่ได้ใกล้ชิดกับท่านปู่ท่านย่า มารดาของนางคลอดยากและเกือบจะเสียชีวิต แต่ได้ท่านหมอช่วยไว้ได้ในที่สุด แต่ท่านหมอบอกว่าคงเป็นเรื่องยากสำหรับมารดาของนางที่จะตั้งครรภ์อีกครั้ง
คู่สามีภรรยาสูงวัยมาแสดงความยินดีกับฉางหนิงที่ยังอยู่ในวัยเด็กและต่างบอกว่ามารดาของนางไม่สามารถให้กำเนิดบุตรชายให้บิดาได้อีก จึงขอให้บิดามารดาของนางรับเลี้ยงบุตรชายของครอบครัวฝานต้า เพื่อที่จะได้มีบุตรชายไว้พึ่งพา แต่บิดาและมารดาของนางเพิกเฉยต่อเรื่องนี้ และคู่สามีภรรยาสูงอายุก็กลับไปบอกว่ามารดาของนางขี้อิจฉาและไม่กตัญญู
บิดาของนางตัดสินใจย้ายไปที่บ้านเก่าด้วยตนเอง แม้เหมือนว่าทุกอย่างจะสงบลง แต่หลังจากนั้นแทบไม่มีการติดต่อใดๆ เลย มีแค่เฉพาะช่วงปีใหม่และวันหยุดเท่านั้น บิดาของนางจึงจะนำหมูชิ้นหนึ่งมาให้ผู้เฒ่าสองคน แต่เขาจะไม่อยู่กินอาหารเลย แค่จะวางข้าวของแล้วก็จากไป
เซี่ยเจิงกล่าวว่า “ตามบทที่สิบเอ็ดของบันทึกเพิ่มเติม กฎหมายการแต่งงานในครัวเรือน หากเจ้าสามารถขอให้เพื่อนบ้านเป็นพยานว่าฝานต้าเป็นนักพนัน ครึ่งหนึ่งของทรัพย์สินจะถูกจัดสรรไปให้ปู่และย่าของเจ้า และเจ้าสามารถเป็นผู้ดูแลและรับผิดชอบได้”
ฝานฉางอวี้เคยชินกับการเป็นคนตรงไปตรงมา แต่นางไม่เข้าใจกับการหักเหลี่ยมไปมาตามช่องโหว่ของกฎหมายและถามอย่างสับสน “นี่แตกต่างจากที่ข้าต้องให้เงินผู้เฒ่าสองท่านนั้นหรือไม่”
เซี่ยเจิงเงียบไปครู่หนึ่ง เขากดหว่างคิ้วของเขา และอธิบายกับนางอย่างอดทน “ถ้าเจ้ารับคนมาอยู่ด้วย เจ้าก็ต้องให้เงินพวกเขา แต่ถ้าเจ้าเป็นฝ่ายถือเงินไว้ในมือ ก็ขึ้นอยู่กับเจ้าว่าจะให้หรือไม่ให้”
ฝานฉางอวี้รู้สึกตื่นเต้นมากจนตบโต๊ะ “นี่เป็นความคิดที่ดี! แม้ว่าเราจะเสียหายเล็กน้อย แต่ก็ไม่ใช่เรื่องแย่ที่จะรับมือกับฝานต้า! เจ้ารู้มากขนาดนี้ได้อย่างไร”
เซี่ยเจิงเหลือบมองโต๊ะหนังสือที่ถูกนางตบเป็นเวลานาน เขาไม่สงสัยเลยว่าถ้านางออกแรงมากกว่านี้ โต๊ะหนังสือก็คงจะหักแล้ว
เขาเปิดหน้าถัดไปของหนังสือด้วยนิ้วเรียวของเขาและโกหกโดยไม่หน้าแดงหรือหายใจไม่ออก ”ข้าเดินทางบ่อยๆ จึงได้ยินเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยมากมาย มีสตรีที่ทำการค้าผู้มั่งคั่ง ถูกญาติของนางปล้นทรัพย์สินของนางหลังจากแต่งงาน นางจึงจ้างทนายความท้องถิ่นที่มีชื่อเสียง และทนายความก็ชี้แนะวิธีนี้แก่นาง
ฝานฉางอวี้ยกย่องอย่างจริงใจ “ทนายคนนั้นฉลาดมาก!”
เซี่ยเจิงไม่ได้พูดอะไร เพียงยกมุมริมฝีปากขึ้นเล็กน้อย
ฝานฉางอวี้เหลือบมองเขาด้วยท่าทางรู้สึกผิด “เอาล่ะ……ข้ามีวิธีจัดการแล้ว ข้าจะหยุดท่องจำมันได้หรือยัง?”
การอ่านหนังสือเป็นเรื่องที่น่าปวดหัวสำหรับนางจริงๆ
เซี่ยเจิงพูดอย่างเงียบๆ “ในศาล อีกฝ่ายจะถามเจ้าว่าเจ้าอ้างถึงกฎหมายใด หากเจ้าตอบได้ เจ้าก็ไม่ต้องท่องแล้ว”
ฝานฉางอวี้อยากจะบอกว่าคงจะดีถ้าเขาขึ้นศาลกับนางในตอนนั้น แต่เมื่อพิจารณาว่าเขามีอาการบาดเจ็บที่ขาและจำเป็นต้องคุกเข่าตลอดเวลาในศาล นางก็กลืนคำพูดของนางอีกครั้งเพราะกลัวว่าหากเป็นเช่นนั้นจะส่งผลเสียต่ออาการบาดเจ็บของเขาอย่างมาก
ใบหน้าของนางยับย่นเป็นมวยผม นางยอมรับชะตากรรมและท่องจำมันต่อไป
เซี่ยเจิงกำลังพลิกดูหนังสือในมือของเขาอย่างไม่ตั้งใจ เมื่อได้ยินเสียงของนางเปลี่ยนจากเสียงยุงร้องเป็นเสียงพึมพำเป็นระยะๆ เขาก็อดไม่ได้ที่จะยกเปลือกตาขึ้นและมองดู ช่วงเวลาต่อมา ศีรษะที่ง่วงนอนของอีกฝ่ายล้มลงบนโต๊ะ และการหายใจของนางก็ค่อยๆ สงบลง
เซี่ยเจิง “……” เขาซึ่งเป็นพี่เลี้ยงยังไม่หลับ แต่นางซึ่งเป็นตัวหลักหลับไปก่อนเสียแล้ว
เป็นครั้งแรกที่เขาเห็นสภาพการนอนหลับของนางในระยะใกล้ แสงเทียนดึงเงาดำยาวบนขนตาของนาง แก้มที่งดงามของนางถูกปกคลุมไปด้วยแสงอ่อนๆ และริมฝีปากสีแดงของนางก็ดูแตกต่างไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิงตั้งแต่ตอนที่นางตื่นขึ้นด้วยความเกียจคร้าน
อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่านางจะมีปัญหาในการนอนหลับ คิ้วของนางขมวดเล็กน้อย ผมที่ปกคลุมใบหน้าของนางร่วงหล่น และดูเหมือนว่าจะมีเมฆหมอกซ่อนอยู่ระหว่างคิ้วของนาง เมื่อตระหนักว่าเขาเห็นสิ่งแปลกๆ เซี่ยเจิงก็ขมวดคิ้ว มองไปทางอื่น และกำลังจะปลุกนางและบอกให้นางกลับไปที่ห้องเพื่อพักผ่อน แต่เขาได้ยินนางพึมพำเบาๆ ว่า “ท่านแม่……” เสียงของนางขึ้นจมูกราวกับว่านางกำลังร้องไห้
เซี่ยเจิงขมวดคิ้วและมองดูนางอีกครั้ง นางวางศีรษะบนแขนของนาง ใบหน้าของนางมีขนาดเท่าฝ่ามือของเขา เขาเคยคิดมาก่อนว่านางผอม แต่ความมีชีวิตชีวาของนางกลับทำให้ถูกมองข้ามไป เมื่อมองดูร่างของนางที่ฟุบลงบนโต๊ะ ทันใดนั้นเขาก็ตระหนักว่านางไม่เพียงแต่ผอมเท่านั้น แต่ยังผอมมากอีกด้วย ทันใดนั้นอารมณ์ที่แปลกประหลาดก็ปรากฏขึ้นในใจของเขา เซี่ยเจิงจ้องมองที่นาง คิ้วอันหล่อเหลาของเขาขมวดแน่นยิ่งขึ้น
ทันทีที่ยามเหมามาถึง ฝานฉางอวี้ก็ตื่นขึ้นตามปกติ ทั้งห้องมืดสนิท ทันทีที่นางลุกขึ้น มือและขาของนางก็ชา ความทรงจำก่อนเข้านอนย้อนกลับมาหานาง และนางก็ตระหนักว่านางนอนอยู่บนโต๊ะ นางหยิบแท่งไฟออกมาแล้วจุดไฟ แต่มันแทบไม่ทำให้ห้องสว่างเลย
น้ำมันตะเกียงบนโต๊ะไหม้หมดแล้ว นางกำลังจะไปหาเทียน แต่เมื่อนางหันกลับมา นางก็พบว่าเซี่ยเจิงกำลังนอนอยู่ข้างๆ นางเช่นกัน เขาก็ทับชายเสื้อของนางด้วย ดังนั้นนางจึงดึงมันออกมาอย่างแรง
อย่างไรก็ตาม การเคลื่อนไหวนี้ยังปลุกอีกฝ่ายให้ตื่นขึ้น เมื่อเผชิญหน้ากับดวงตาที่มืดมนและเย็นชาคู่หนึ่งขณะที่เขาลืมตาขึ้นมา ฝานฉางอวี้ก็ตกตะลึง โดยคิดว่าเขาคงโกรธมาก “ข้ารบกวนเจ้าหรือเปล่า”
อีกฝ่ายมองดูนาง ความดุร้ายในดวงตาของเขาจางหายไปอย่างรวดเร็ว แต่ด้วยเหตุผลบางอย่าง คิ้วของเขาขมวดแน่น และยังคงมีร่องรอยสีแดงกดทับบนใบหน้าที่หล่อเหลาของเขา
ฝานฉางอวี้พูดด้วยน้ำเสียงแห้งผาก “เจ้าก็หลับไปขณะอ่านหนังสือด้วยเหรอ?”
อีกฝ่ายเพียงแต่พูดคลุมเครือว่า “อืม”
ฝานฉางอวี้กล่าวว่า “ข้าจะไปหาเทียน” ไฟในมือของนางไม่สามารถเผาไหม้ได้นาน และระดับการส่องสว่างก็มีจำกัดเช่นกัน
ทันทีที่นางลุกขึ้นยืน อาการชาที่เท้าของนางยังไม่หายไป และนางก็ล้มลงไปด้านข้าง มีเสียงดังกึกก้อง และทั้งสองคนก็ล้มลงกับพื้น และแท่งไฟในมือก็ล้มลงกับพื้นแล้วดับไป
มือและเท้าของฝานฉางอวี้ถูกกระแทกหลายจุด และนางก็ทำหน้าบูดบึ้งด้วยความเจ็บปวด แต่เมื่อคิดว่ามีร่างกายร่างหนึ่งอยู่ข้างใต้ สถานการณ์ของเขาคงจะเลวร้ายยิ่งกว่าของนาง ดังนั้นนางจึงรีบคลำหาทางไปช่วยเขา “เป็นอย่างไรบ้าง อาการบาดเจ็บบนร่างกายของเจ้ายังไม่ได้เสียหายเพราะข้าใช่ไหม?”
“ไม่เป็นไร” คำตอบของเขาค่อนข้างลังเลเล็กน้อย เห็นได้ชัดว่ามีบางอย่างเกิดขึ้น บางทีเขาอาจจะไม่สามารถลุกจากเตียงได้ไปอีกสองวันเลยด้วยซ้ำ
ฝานฉางอวี้รู้สึกว่าเซี่ยเจิงอาจจะรู้สึกรำคาญนาง เห็นได้ชัดว่าเขาเย็นชากับนางมากขึ้นในช่วงสองวันที่ผ่านมา เขาจะไม่คุยกับนางถ้าทำได้ และเขาก็ตั้งใจหลบหน้านาง แม้ว่าเขาจะหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เมื่อเห็นนางเขาก็จะไม่มองนางหรือบางทีก็ขมวดคิ้ว
ฝานฉางอวี้ขอโทษ แต่อีกฝ่ายบอกว่าไม่เป็นไร แต่ยังคงอยู่ห่างจากนางอย่างใจเย็น
ฝานฉางอวี้ไม่สามารถเข้าใจเหตุผลได้ นางท่องจำกฎหมายและข้อบังคับเหล่านั้นได้ แต่เดิมนางต้องการถามเขาว่ามีอะไรที่นางต้องทำความเข้าใจอีกหรือไม่ แต่นางก็ไม่กล้าถาม
สองวันนี้นางท่องจำมันที่บ้าน และเมื่อนางมีเวลาว่างในร้านนางก็หยิบกระดาษออกมาและท่องจำมันอย่างเงียบๆ ในที่สุดนางก็จำทุกอย่างได้ และนางก็พบเพื่อนบ้านบางคนที่สามารถเป็นพยานแล้วด้วย
ในตอนเช้าของวันพิจารณาคดี นางนึกถึงพฤติกรรมที่ผิดปกติของเหยียนเจิ้งในช่วงสองวันที่ผ่านมา จึงไปที่ห้องทางใต้เพื่อพูดว่า “เจ้าเขียนหนังสืองดงามนัก หากวันนี้เจ้ามีเวลาก็ร่างหนังสือหย่าเถิด หลังจากที่ข้าได้รับทรัพย์สินของท่านพ่อท่านแม่แล้ว ข้าจะกลับมาลงชื่อ เมื่อเจ้าหายดีแล้ว เจ้าจะไปไหนก็ได้ตามที่เจ้าต้องการ”
เขาเคยบอกไว้ตั้งแต่แรกว่าเขาจะจากไปหลังจากหายจากอาการบาดเจ็บ
สิ่งเดียวที่ฝานฉางอวี้คิดได้ในขณะนี้คือเขากลัวว่านางจะกลับคำหลังจากจัดการเรื่องทรัพย์สินเสร็จ และปฏิเสธที่จะปฏิบัติตามสัญญาในตอนแรก ถ้าเขาได้เขียนจดหมายหย่า เขาคงจะรู้สึกสบายใจมากขึ้น